محمد عبده
در 1260 در بروجرد تولد یافت. در كودكى پدر خود را از دست داد و مادرش شوهر اختیار كرد و او نیز پیاده از بروجرد عازم تهران شد و در دهات سر راه خود به روضهخوانى پرداخت و هزینهى مسافرت خود را تامین نمود. در تهران حجرهاى گرفته، به تحصیلات خود ادامه داد. صرف و نحو و منطق و فقه را نزد استادان زمان فرا گرفت و در ضمن براى تامین زندگانى خود منبر هم مىرفت. در دوران صدارت عینالدوله كه تب مشروطیت تند شد، چون رهبرى با روحانیت بود، طلاب جوان هم به تلاش و فعالیت افتادند. از جمله شیخ محمد عبده و شیخ محمدرضا وجدانى دو طلبهى جوان در تمام تظاهرات و فعالیتهاى آزادیخواهان شركت داشتند و حتى در جنگهاى خیابانى سلاح در دست گرفته، به جنگ پرداختند. بعد از خلع محمدعلى شاه از سلطنت، عدهاى از طلاب مشروطهخواه به دادگسترى دعوت شدند و به هر كدام از آنها به فراخور تحصیلات، شغلى داده شد و عبده قاضى محكمهى جزا شد و تدریجا مراحل قضائى را طى كرد و به ریاست استیناف تهران منصوب گردید. در همان هنگام معلم عربى مدرسهى ایران و آلمان شد و در همان سمت، پیشنمازى مدرسه هم به او واگذار گردید. پس از چندى معلمى مدرسهى علوم سیاسى به او واگذار شد و بعد در مدرسهى حقوق به تدریس فقه و اصول پرداخت و سمت قضائى او مستشارى دیوان عالى كشور شد.
در 1307 علىاكبر داور وزیر دادگسترى به تاسیس دادگاه انتظامى قضات پرداخت. صدرالاشراف با رتبهى 10 قضائى رئیس دادگاه شد. عبده هم با رتبهى 10 مستشار مقدم گردید. در 1309 صدرالاشراف از ریاست دادگاه انتظامى قضات كنارهگیرى كرد و از طرف داور، شیخ محمد عبده به ریاست دادگاه انتظامى قضات منصوب شد و قریب ربع قرن در آن سمت قرار داشت.
در سال 1331 لطفى وزیر دادگسترى كابینهى مصدق، دیوان كشور و دادگاه انتظامى قضات را منحل نمود و مجددا با افراد تازهاى آنها را تشكیل داد. در این تغییرات، عبده خانهنشین شد و شغل او را به على حائرى شاهباغ دادند ولى قبل از یك سال ورق برگشت و با كودتاى 1332، عبده به شغل خود بازگشت و در 1335 در سن 75 سالگى بازنشسته شد.
عبده در طول زندگانى خود در دانشكدههاى حقوق و معقول و منقول تدریس مىنمود. در تدوین غالب قوانین مخصوصا قانون مدنى دخالت داشت. تالیفات او زیاد است، از همه مهمتر شرح قانون مدنى ایران در مجلدات متعدد است. عبده به علت قبول حكمیت و خرید و فروش زمین، تدریجا از ثروتمندان تهران شد. وفات او در سال 1344 ش در تهران اتفاق افتاد.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
